Carmelo Bernaola Nazioarteko Musika Jaialdiaren

Logo Festival Bernaola 2008

Vitoria-Gasteiz 2008

Der Kaiser von Atlantis

Partaideak

osteguna 27 - 20:15h.

Der Kaiser von Atlantis

Atlantidako enperadorea
Kamarako opera ekitaldi batean eta lau eszenatan

Música de Viktor Ullmann
Libreto de Peter Kien

Konposizioaren urtea: 1943
Konposizioaren lekua: Gueto de Theresienstadt (actual República Checa)
Iraupena: 70 minutu

Koprodukzioa:
EITB-Euskal Irratia Telebista
Euskal Herriko Unibertsitatea (Arteetan eta Ikuskizunaren Zientziatan Masterra).
Kuraia - Bilboko musika garaikidearen taldea

Personaiak:
Xabier Mendoza, Overall, Atlantidako enperadorea (baritonoa)
Ralf Grobe, heriotza (baxua)
Alberto Núñez, arlekin (tenorea)
Ana María Häsler, tanborra (mezzosopranoa)
Ralf Grobe, bozgorailua (baxua)
Alberto Núñez, soldadua (tenorea)
Ana María Ochoa, Bubikopf (sopranoa)

Josu Rekalde, zuzendaritza eskenikoa
Andrea Cazzaniga, musika zuzendaritza

Der Kaiser von Atlantis: salaketaren eta hausnarketaren balioa

Overall

Tod kommt wieder Hunger, Liebe, Leben!
Manchmal Wolken, manchmal Blitz,
Doch nie mher Mord.

Heriotza, gosea, maitasuna eta bizitza itzultzen dira!
lainoak batzuetan, batzuetan tximista
Baina hilketa inoiz gehiago ez.

1943ko udan, Viktor Ullmann konpositoreak eta Peter Kien poeta gazteak elkar- rekin lan egin zuten, Terezingo ghettoko baldintza beldurgarrien artean, At the time it was also one of the most controversial.Their unique one-act opera, Der Kaiser von Atlantis , or The Emperor of Atlantis (subtitled Death Abdicates ), dared to satirize the political situation of WWII while delivering timeless messages of the power of life and death. Der Kaiser von Atlantis sortzea, edo Atlantidako en- peradorea (Abdikazio Heriotza gisa azpitituluak jarrita). Gero, haren generoan XX. mendeko maisulantzat joko litzatekenean, Ullmann eta Kien hirugarren inperioko indarkeria eta zentzurik gabeko ideologia salatzera ausartu ziren.

Testuan egokitzapenak eta aldaketak egin behar izan zituzten agintari juduak la- saitzeko. Agintari judu horiek SSko errepresalia posibleen beldur ziren. Entsegu prozedura serio Rafael Schacterekin, orkestako zuzendari gisa, eta Karl Meinhard- ekin, kantuko zuzendari gisa, hasi zen 1944ko irailean.

Aldaketak egon diren arren, entsegu orokorra eskatu zuten SSko ofizialek operako mezua eta zentzurik gabeko Overallean buruzagiaren pertsonifikazioa primeran ul- ertu zituzten. Guztiak berehala Auschwitzeko garraioan bidali zituzten eta akabatu. Iturrien eta eskuizkribuen berrikustearen prozesu luze eta arduratsuaren ondoren, opera Amsterdamen 1975ean estreinatu zen. Orduztik mundu osoan zehar inter- pretatu da eta ospe handia lortu du eta ikusleen eta kritikoen erabateko arrakasta.

Bilboko Ensemble Kuraia talde instrumental bat da eta XX. mendeko eta musika klasiko garaikidean dago espezializatua. 1997. urtean sortu zen, Kuraia elkartearen esparruan, egungo konpositoreen obrak zabaltzeko eta elkarrekin hertsiki lan egiteko kalitate paregabeko talde profesionalarekin hornitzeko. 2005. urtetik gaur egun arte, talde horrek haien langileen zerrendan eta jardueran hand- itzea jasan du. Taldeko kideak teknikaren distirarengatik eta dohai musikal sa- konengatik gailentzen dira. Aipatutako ezaugarriak ibilbide profesionalarekin eta bakarreko ibilbidearekin egiaztatatu dira. Ensemble Kuraiak prestakuntza ani- tza du sestetotik hamabost musikari arte, errepertorioko exijentzien arabera. En- semble Kuraiaren errepertorioak XX. mendeko maisulanak, egungo konpositore finkatuen musika eta konpositore gazteen obrak hartzen ditu barne. Estatuan eta estatutik kanpo aritu da. Zenbait saio RNEk grabatu ditu eta EITBk transmi- titu. Talde horrek Luis De Pablori (Luis De Pablo: XXI. menderantz eboluzioa) eta Felix Ibarrondori (Felix Ibarrondori omenaldia) buruzko dokumentak egitean ere parte hartu du. Luis De Pabloren dokumentala 2000. urtean produzitu zen eta Felix Ibarrondorena, berriz, 2004. urtean. Ensemble Kuraiak Luis De Pablori, Joan Guinjoani, Felix Ibarrondori, Jose Manuel Lopez Lopezi kontzertu monografikoak eskaini dizkie eta kontzertu horietan oraintsu aipatutakoekin zuzenean lan egin dute. Solistak eta zuzendariak Pierre Strauch, Manlio Benzi adibidez eta Juanjo Mena Ensemble Kuraiaren kontzertuetan elkarlanean aritu dira. Bere sorretatik erakunde kultural garrantzitsuekin aritu da elkarlenean, hala nola, Euskal Her- riko Unibertsitatea, Guggenheim Bilbao Museoa, Deustoko Unibertsitatea eta Bilbao Orkesta Sinfonikoa. Ensemble Kuraiaren azken saioetan, Gabriel Erkore- karen Hamar obraren estreinaldia gailendu behar da (Guggenheim Museoaren X. urteurrena dela eta), euskal konpositoreei dedikatutako kontzertua Malagako Musika Garaikidearen XIV. Zikloan eta Perun bira luzea.